شورش افاغنه پيش از آن ، در تاريخ 8 ماه مه سال 1839 ، دولت بريتانيا دوست محمد خان را از سلطنت افغانستان برداشته و شاه شجاع را در كابل به جاى او نشانده بود . اين اسباب چينىها همه براى محمد شاه بيرون از انتظار و پيش‌بينى بود . اما دو سال و نيم پس از آن ، در روز 2 نوامبر سال 1841 ، افغان‌ها در كابل بر انگليسىها شوريدند و به قتل عام آنها برآمدند و بسيارى از انگليسىها كشته شدند ، و قواى انگليسى به ناچار در تاريخ 5 ژانويه 1842 م . كابل را تخليه كرد ؛ اما تعاقب و كشتار افغان‌ها چنان سخت بود كه از سپاه 5000 نفرهء انگليس كه به حال فرار به جلال‌آباد رسيد فقط 4 تن زنده مانده بود . مقابله با بابىها در اين سال‌ها در ايران سيد على محمد نامى ، مذهبى تازه درانداخت و خودش را « باب » ، يا دروازهء رسيدن به خداوند ، خواند . او نخست در بوشهر دعوى خود را آشكار كرد و سپس به شيراز رفت و در اينجا به حبس افتاد . اما پيروانش در اطراف پراكنده شدند و به تبليغ مرام خود پرداختند . حكومت ايران سخت بيمناك شد ، و با وضع مجازات اعدام براى گروندگان آن تا اندازه‌اى از توسعه نفوذ اين مرام جلو گرفت . اصلاحات محمد شاه در همين سال‌ها محمد شاه [ براى تعديل خودسرى واليان و حكام در تعيين و اجراى مجازات‌هاى [ سخت ] مقرر كرد كه در ايالات و ولايات مجرمان را شكنجه نكنند ؛ اما اين حكم در جاهاى دوردست مملكت به اجرا درنيامد . نيز ، او مردم را به پرورش كرم ابريشم و ترويج صنعت نوغان‌دارى تشويق كرد ، و درختان توت بسيار كاشته شد . نيز ، زير فشار دولت بريتانيا ، وارد كردن برده را از افريقا « 1 » منع كرد . گويا شاه كنونى ، ناصر الدين شاه ، اين منع را بر داشته است . برنشستن ناصر الدين شاه محمد شاه در تاريخ 4 نوامبر سال 1848 م . [ 1264 ه . ] پس از 14 سال پادشاهى و در 40 سالگى درگذشت . ناصر الدين ميرزا پسر ارشد او كه 19 ساله و [ در مقام وليعهدى ] والى

--> ( 1 ) . فوروكاوا « امريكا » نوشته ، كه پيداست اشتباه است .